Khi mua vé tham quan đấu trường Colosseo, dù bạn mua loại vé cơ bản, vé tầng hầm, vé tầng thượng hoặc vé Một đêm ở Colosseo, giá vé đều bao gồm cả khu đồi Palatino và khu di tích Trung tâm La Mã cổ đại ngay gần đó. Trong phần này, Roma Bella Host viết về tham quan Đồi Palatino và khu di tích Trung tâm La Mã cổ đại.
Nên mua vé như thế nào
Contents
Để mua vé tham quan Đồi Palatino và khu di tích của Trung tâm La Mã cổ đại, bạn chỉ cần chọn mua một trong các loại vé tham quan Colosseo như đã nêu các các Phần 1, Phần 2, Phần 3 và Phần 4.
Không có loại vé dành cho tham quan riêng khu này.
Kinh nghiệm sắp xếp thời gian tham quan
Vé tham quan bao gồm Đấu trường La Mã và khu di tích Trung tâm La Mã cổ đại kế liền nhau nên bạn có thể lựa chọn vào một trong hai khu nào trước là tùy bạn.
Tuy nhiên, nếu bạn vào tham quan tự do thì Roma Bella Host khuyên bạn nên tham quan Colosseo đầu tiên và nên đặt mua vé vào buổi sáng. Sau khi kết thúc Colosseo, lúc này đã tầm trưa, bạn nên rời Colosseo đi ăn trưa ở gần đó rồi sau đó quay trở lại khu di tích Trung tâm La Mã cổ đại vì khu này khá rộng và rất đẹp, cần nhiều thời gian.
Gần Colosseo có nhiều quán khá ngon và không đắt, nếu bạn thích thì có thể đặt trước để có bàn ngồi ăn nhìn ra Colosseo.
Hãy theo dõi bản đồ ở dưới đây là toàn bộ khu Đồi Palatino và Trung tâm La Mã cổ đại nằm kế gần Đấu trường La Mã, là hai khu tham quan rời nhau.
Bạn theo dõi số trên bản đồ: Ra khỏi Colosseo (17), bạn lần lượt đi theo Meta Sudan (19), tiến ra trước Cổng khải hoàn Costantino (20). Đi theo đường Via Sacra tới cổng vào Khu đồi này cũng là cổng ra (Entrance-Exit 21).
Khu di tích Trung tâm La Mã cổ đại và Đồi Palatino chỉ có một lối vào và hai lối ra. Lối vào cũng là lối ra là ở số 21 và một lối ra nữa, nếu bạn đi thẳng hết khu, là số 1.
Bạn nên dành thời gian ít nhất là 3 tiếng để có thể chiêm ngưỡng khu Trung tâm La Mã cổ đại đồ sộ, lừng lững từ hai ngàn năm trước: Những bức tường dày hơn cả mét kiên cố, những cổng đi lại cao tới hơn cả chục mét uy nghiêm, những con đường hầm rộng, những tòa nhà to lớn và đẹp, thực sự rất gây ấn tượng. Để khám phá từng ngõ ngách, tìm hiểu lịch sử của khu này thì có lẽ cần tới ít nhất là ba ngày ở đây.
Dành nhiều thời gian hơn hoặc ít hơn thì cũng nên đi hết khu, tới cửa ra số 1 sẽ có liền kế tiếp đó là các điểm tham quan nổi tiếng Quảng trường Venezia, Bàn thờ Tổ quốc, tượng Đức Vua Vittorio Emmanuel II, vị vua cuối cùng của Sardegna và cũng là vị vua đầu tiên của nước Ý, kế tiếp liền đó nữa là Campidoglio.
Trên bản đồ cũng có đánh dấu điểm có WC và các vòi nước đặc biệt rất cần cho bạn nạp nước uống vào mùa hè nóng bức. Nước ở vòi nước Roma nổi tiếng là ngon và mát lạnh.
Khu di tích Trung tâm La Mã cổ đại và Đồi Palatino
Tại đây chia về cơ bản là Đồi Palatino và Khu di tích Trung tâm La Mã cổ đại. Ở đây có các công trình cổ Siti Super như đã nêu trong Phần 3. Nhưng về trình tự tham quan, để không bỏ lỡ những điểm đẹp và quan trọng, Roma Bella Host khuyên bạn nên đi tiến trình như sau:
Cổng khải hoàn Tito, Arco di Tito
Arco di Tito (14) là cổng khải hoàn được xây dựng bởi Viện nguyên lão nhằm tôn vinh chiến thắng của Hoàng đế Tito (sinh năm 39, làm Hoàng đế từ 79-81) trong cuộc chiến chống lại người Do Thái nổi dậy.
Sau khi Hoàng đế Tito mất, ông đã được vinh thánh vào năm 81 và cổng Khải hoàn Tito chỉ được hoàn thành vào năm 90.
Cổng khải hoàn Tito cũng là công trình đầu tiên bạn nhìn thấy sau khi đi qua cổng soát vé và vào sâu trong khu vực tham quan. Từ đây, bạn rẽ phải đi ngược lại vào thăm Đền thờ Venere và Roma.
Đền thờ Venere và Roma
Đền thờ Venere và Roma được đánh dấu số 16 trên bản đồ.
Cả Đền thờ này lẫn Cổng khải hoàn Tito thuộc Trung tâm La Mã cổ đại, nhưng Roma Bella Host nêu đầu tiên cho tiện chặng đường tham quan.
Nếu bạn là khách tham quan tự do, bạn rất dễ bỏ qua điểm này nếu như không nghiên cứu điểm tham quan từ trước. Khu này mới chỉ được mở ra cho tham quan từ năm 2010.
Nếu bỏ qua thì rất đáng tiếc vì điểm check-in này thực sự tuyệt đẹp ngoài giá trị lịch sử hai ngàn năm của nó.
Sau khi vào cổng Khu di tích, bạn đi thẳng tới Cổng khải hoàn Tito (14), lúc này rẽ phải, đi ngược về phía đi lúc tới là tới Đền thờ Venere và Roma (16). Cổng khải hoàn Tito thuộc về khu Foro Romano, Roma Bella Host sẽ nhắc tới ở phần dưới.
Đi dần về phía này, bạn sẽ thấy Đấu trường La Mã bỗng sừng sững hiện lên trước mặt với hàng cột lớn bên tay phải của bạn, là điểm chụp ảnh cực kì đẹp.
Ảnh ở dưới là điểm đứng ở góc trái ảnh ở trên, nhìn sang đối diện Đấu trường La Mã.
Đền thờ này được bắt đầu xây dựng từ năm 121 đến năm 135, được chính hoàng đế Adriano (76-138) thiết kế, là đền thờ to lớn nhất của thời La Mã cổ đại, được dành để thờ các nữ thần Venus Felix và nữ thần Roma.
Nữ thần Roma là hình tượng đại diện cho thành Roma ngay từ thế kỉ V trước Công nguyên (TCN).
Về ý nghĩa của tên thành phố Roma, có rất nhiều cách giải thích, nhưng trong số đó có cách giải thích gọi theo tiếng Hy Lạp cổ là “Sức mạnh” và gọi theo tiếng Etrusco là chỉ “dòng sông Tevere” chảy trong lòng Roma.
Nữ thần Venus Felix, đại diện cho tình yêu vẻ đẹp cơ thể và sắc đẹp, được coi là tổ tiên nguồn cội của dân tộc La Mã.
Tại khu Đền thờ này, dài 145 mét, rộng 100 mét, trải qua bao thời gian thăng trầm hỏa hoạn, đặc biệt hỏa hoạn năm 307, tiếp đó năm 625 Giáo hoàng Onorio cho dỡ mái đồng của đền thờ để đem đi sửa lại Tòa thánh Vaticano, rồi tới thế kỉ IX trận động động đất đã phá hủy Đền thờ, tới nay là suýt soát hai ngàn năm, không còn lại gì nhiều. Nhưng nhờ rất nhiều công cuộc trùng tu, vẫn giữ được bóng dáng đồ sộ của nó thời xưa.
Nếu như bạn quan sát và so sánh giữa ảnh thời nay và ảnh tái tạo 3 D thì khu đền cổ chỉ còn lại rất ít di tích. Các hàng cột mỗi bên cũng đã được trùng tu và dựng lại, phần lớn là từ đá nguyên bản tìm thấy tại khu đó.
Bạn nên trèo lên mặt phía trước của đền Venere và Roma, tiến sâu vào sẽ thấy có một cánh cổng nhỏ khuất, từ đó thông ra mặt sau của phần chính giữa đền thờ cũng rất đẹp.
Liền kề đó là Antiquarium forense (15), tên chính thức hiện nay là Viện bảo tàng Foro Romano, trưng bày các đồ khảo cổ được tìm thấy tại Foro Romano. Sau khi tham quan mấy điểm này của Trung tâm La Mã cổ đại, bạn nên trèo lên đồi Palatino để tham quan, trước khi dấn sâu vào Trung tâm La Mã cổ đại.
Đồi Palatino
Đồi Palatino là một trong 7 ngọn đồi ở Roma. Nhìn theo bản đồ cổ từ thế kỉ IV trước Công nguyên, bạn có thể thấy: Palatino, Aventino, Celio, Esquilino, Viminale, Quirinale, Campidoglio. Ba ngọn đồi Aventino, Palatino và Campidoglio gần sông Trastevere.
Đồi Palatino cao tối đa 51 mét trên mực nước biển, là khu khi sâu sau cổng vào bạn rẽ trái. Có nhiều lối bậc thang lên đồi. Sau khi vào khu Đền cổ Venere và Roma, bạn nên vào khu này để chiêm ngưỡng từ trên nhìn xuống toàn bộ Khu di tích Trung tâm La Mã cổ đại, nhiều chỗ chỉ còn ít tàn tích, nhưng nhiều chỗ được giữ gần như nguyên vẹn hoặc được trùng tu lại.
Trên đồi Palatino vẫn còn bảo tồn các di tích của những khu định cư từ thời kì đồ sắt, liên quan tới những yếu tố cổ xưa nhất của thành phố Roma.
Tham quan gì tại đồi Palatino?
Palazzo Imperiale, Cung điện Hoàng gia
Cung điện hoàng gia bao gồm Domus Flavia (28) và Domus Augustina (26).
Hoàng đế Augusto, – tên đầy đủ Gaio Giulio Cesare Ottaviano Augusto, hay còn gọi ngắn là Ottaviano, – Ottaviano cũng được đặt cho tên bến metro Ottaviano nơi bạn xuống để tới Vaticano, – là hoàng đế đầu tiên gây dựng Đế chế La Mã và thống trị nó trong 41 năm, từ 27 TCN tới 14 SCN.
Ông đã chọn ngọn đồi Palatino làm nơi ở cho mình, Casa di Augusto (29) với nhiều tòa nhà, bao gồm cả Casa di Livia (32). Sau đó, ngọn đồi trở thành nơi tập trung các cung điện hoàng gia như Domus Tiberiana (33), Domus Transitoria, Domus Aurea (18) và cuối cùng là Domus Flavia (28), bao gồm khu vực công cộng và riêng tư, được gọi là Domus Augustina (26).
Tại Loggia Stati-Mattei trong Domus Augustina (26) cũng còn bảo tồn được những bức tranh tường trang trí. Một số hiện vật quan trọng được tìm ra trong các cuộc khai quật từ thế kỷ XVI hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Palatino (27).
Do địa hình phức tạp, nhiều phần chồng lấn lên nhau, nên các khu dinh thự này được kết nối với nhau thông qua các hành lang ngầm, thường được trang trí công phu, trong đó Criptoportico Neroniano là một trong những ví dụ còn nguyên vẹn nhất.
Magna Mater, Mẹ Vĩ đại
Magna Mater, Mẹ Vĩ đại (31) là đền thờ thờ Magna Mater. Magna Mater (31) cũng là tên của khu nhà ở của giới quý tộc La Mã cổ đại, từ Thế kỉ II tới Thế kỉ I TCN.
Bức tượng của Magna Mater (Mẹ Vĩ Đại) được Pietro Rosa tìm thấy vào năm 1872 tại chính ngôi đền cùng tên trên đồi Palatino này.
Ngôi đền này được xây dựng vào thế kỷ III TCN, những 2.500 năm về trước. Nhờ hai con sư tử bên cạnh ngai vàng, hình tượng nữ thần được xác định là Cybele, nữ thần của mùa màng và hạt giống, biểu tượng của sức mạnh sáng tạo của thiên nhiên.
Tuy nhiên, có khả năng cao hơn rằng đây là hình ảnh của một nữ hoàng hoặc nữ tư tế được khắc họa “trong trang phục” của Magna Mater. Vì theo các nguồn tư liệu, hình ảnh về nữ thần trong đền thờ không phải là hình tượng mà được thể hiện dưới dạng một tảng đá đen (không rõ đây có phải là một mảnh thiên thạch hay không).
Nhà điêu khắc của bức tượng này, có thể được tạo ra vào thế kỷ II sau Công nguyên (SCN), có thể đã lấy cảm hứng từ một nguyên mẫu ở Aten (thủ đô Hy Lạp hiện nay), từ thế kỷ V TCN, được cho là của Agoracrito, hoặc thậm chí của thầy ông, Phidias. Bức tượng Mẹ Vĩ Đại hiện được trưng bày tại Bảo tàng Palatino. Trên bản đồ, bạn hãy tìm số 27.
Vào khoảng thế kỷ II và I TCN, khu đồi Palatino trở thành khu dân cư của tầng lớp quý tộc La Mã, với những ngôi nhà trang nhã có các bức tranh tường và sàn nhà được trang trí tuyệt đẹp, như những gì còn lại trong nhà Casa dei Grifi. Nhà này ở dưới Cung điện Domus Flavia (28), hiện tại đang đóng cửa trùng tu.
Hành lang ngầm Nerone, Criptoportico Neroniano
Bạn sẽ không thấy hành lang ngầm Criptoportico Neroniano đánh dấu trên bản đồ tham quan ở trên. Đây được coi là một trong những công trình ngầm dưới mặt đất của Roma.
Phía bên trong được chiếu các họa tiết trang trí trong các cung điện hoàng gia hoặc dinh thự cổ tại đồi Palatino. Hành lang hầm này dài 130 mét, được cho là được xây dựng vào thời Nerone (64-68 SCN), – Nerone là Hoàng đế thứ V, cũng là hoàng đế cuối cùng của triều đại Giulio-Claudia, – vì vậy nó có tên hành lang ngầm Nerone.
Sự hiện diện của nhiều cung điện hoàng gia trên đồi Palatino đã tạo nên hình ảnh tượng trưng đến mức từ “Palatium” (tiếng La-tinh) đã trở thành từ đồng nghĩa với từ “dinh thự” hay “tòa nhà” (palazzo, tiếng Ý) trong ngôn ngữ hiện đại.
Vào thời kỳ Phục Hưng, đồi Palatino trở thành tài sản của các gia đình quý tộc, nơi họ xây dựng các biệt thự, vườn nho và khu vườn trông rau quả.
Horti Farnesiani
Ngày nay, vẫn còn bảo tồn một phần khu vườn Horti Farnesiani (33) nằm trên đỉnh đồi. Vào mùa đông sang xuân, nếu chụp ảnh ở đây thì rất đẹp, với các cây cam lớn trĩu quả.
Các bạn lưu ý một số điểm trên bản đồ, Siti Super, được đóng mở cửa theo lịch như dưới đây, có giá trị thời gian theo từng năm và chỉ dành cho các khách tham quan có loại vé Full Experience, hoặc loại Forum Pass Super, hoặc loại Membership Card. Dưới đây là một ví dụ:
Sau khi khám phá đồi Palatino, bạn đi xuống, – bằng nhiều lối cầu thang, – để khám phá khu vực phía dưới, Foro Romano, Trung tâm La Mã có tuổi đời hơn hai ngàn bảy trăm năm tuổi.
Foro Romano – Trung tâm La Mã cổ đại
Bạn đừng nhầm giữa Foro Romano và Fori Imperiali. Đây là hai khu trung tâm quan trọng của thời La Mã khác nhau, được xây dựng vào hai thời kì khác nhau. Foro Romano (Trung tâm La Mã cổ đại) được xây dựng vào thế kỉ VII TCN, trước Fori Imperiali và không thuộc về Fori Imperiali (Các Trung tâm Đế chế La Mã). Trung tâm La Mã cổ đại này đạt tới sự nảy nở thịnh vượng tỏa sáng nhất là vào thời kì Cộng hòa La Mã (từ năm 509 TCN tới năm 27 TCN).
Foro Romano, Trung tâm La Mã cổ đại, chính xác là ở đâu?
Trung tâm La Mã cổ đại là khu được giới hạn bởi giữa đồi Palatino, đồi Campidoglio, con đường Via dei Fori Imperiali và Đấu trường La Mã Colosseo, là khu tham quan được bao gồm khi bạn mua vé Đấu trường La Mã.
Khi từ đồi Palatino đi xuống là bạn đang đi dần vào Trung tâm La Mã, được xây dựng từ thế kỉ VII TCN, từng là Trung tâm chính trị, kinh tế, tôn giáo, xã hội cực kì quan trọng của Roma kéo dài hơn một ngàn năm.
Để giúp bạn dễ hình dung, dưới đây là ảnh về Foro Romano hiện tại và tái tạo 3 D thời xưa.
Đi vào khu này, mặc dù nhiều phần chỉ còn tàn tích, nhưng chắc chắn bị sẽ bị ngợp bởi sự đồ sộ và kinh ngạc về khả năng xây dựng, sự giàu có của người La Lã thời đó. Bạn có thể đắm chìm vào không khí cổ đại và sẽ cảm thấy thời gian như dừng lại vào thời các Đế chế La Mã. Thậm chí bạn có thể cảm thấy như mình đã từng là một công dân thuộc về nơi này và lần này, bạn quay lại để thăm nó. Hơn nữa, rất có thể đây chỉ là một trong nhiều lần bạn quay lại!
Tham quan gì tại Foro Romano, Trung tâm La Mã cổ đại?
Các địa điểm tham quan được Roma Bella Host sắp xếp theo trình tự tham quan đi từ cổng vào (21).
Ba địa điểm đầu tiên thuộc Foro Romano được Roma Bella Host nhắc tới ngay từ đầu là Cổng khải hoàn Tito, Đền thờ Venere và Roma, Viện bảo tàng Foro Romano. Sau khi từ đồi Palatino đi xuống trở lại, bạn tiếp tục đi sâu vào tham quan khu Trung tâm La Mã cổ đại.
Tòa nhà Massenzio, Basilica di Massenzio
Tòa nhà Massenzio (13), này thực tế không thuộc về Foro Romano, nhưng nó nằm ngay sát, nên cũng thuộc khu vực tham quan.
Tòa nhà rất lớn này được Hoàng dế Massenzio, – Hoàng đế tự xưng, thống trị nước Ý và châu Phi từ năm 308 tới năm 312, – cho xây dựng. Nhưng sau đó nó lại được dành cho chính đối thủ thắng ông là Hoàng đế Costantino. Vì vậy nó cũng được gọi là Tòa nhà Costantino.
Tòa nhà được sử dụng với mục đích hành chính, xử các vụ tranh chấp. Đây là tòa nhà dân sự lớn nhất của trung tâm La Mã cổ đại.
Nhìn từ đồi Palatino sang thấy thực sự ấn tượng bởi tòa nhà dù chỉ còn lại mặt phía Bắc, nhưng vẫn thấy rất đồ sộ, khổng lồ. Tòa nhà nổi cao với ba cổng cửa rất lớn có thể nhận thấy nổi bật từ xa.
Đền thờ Antonino Pio e Faustina
Đền thờ Antonino Pio và Faustina (10) được xây dựng vào thế kỉ thứ II, tôn vinh Hoàng đế Antonino Pio và vợ Faustina.
Sau đó, đền thờ được chuyển thành Nhà thờ San Lorenzo in Miranda.
Nhà thờ Julia, la Basilica Julia
Nhà thờ Julia (6) được xây dựng vào năm 54 TCN theo yêu cầu của Hoàng đế La Mã Giulio Cesare, được dùng làm tòa án dân sự chuyên xử các vụ tranh chấp về thừa kế.
Nhà thờ đã bị phá hủy sau trận hỏa hoạn vào thế kỉ IX SCN, và được xây dựng lại 7 năm sau đó. Tuy nhiên, tới thời nay chỉ còn lại dấu vết của các chân cột nhà thờ.
Cột Colonna di Foca
Colonna di Foca (4) được xây dựng vào năm 608 nhằm tôn vinh Hoàng đế Foca, Hoàng đế La Mã phía Đông.
Đền thờ Saturno
Đền thờ Saturno (2) là đền thờ lớn, người La Mã cổ đại xây dựng để thờ thần Saturno, – thần nông và thần mùa màng, – tọa lạc ngay vào lối vào của Trung tâm La Mã cổ đại. Đền được khánh thành vào năm 497 TCN vào thời đầu của Cộng hòa La Mã, từng là một trong ba nơi tôn giáo quan trọng nhât của La Mã cổ đại. Sau đó Đền được xây dựng lại vào năm 42 SCN và được dùng vào làm Kho bạc nhà nước (Aerarium). Hiện thời, sau khi trùng tu bằng phần lớn vật liệu tái sử dụng, chỉ còn lại hàng cột gồm 8 cột.
Đằng trước đền thờ Saturno từng được dựng có cột mốc Km 0 rất lớn của La Mã, Miliarium Aureum, tới giờ chỉ còn lại chân cột.
Cổng khải hoàn Arco di Settimio Severo
Cổng khải hoàn Arco di Settimio Severo (3) được xây dựng vào năm 203 SCN, để tôn vinh Hoàng đế Settimio Severo và hai con trai Caracalla và Geta, mừng chiến thắng trận đối với dân tộc Parti (dân tộc Iran cổ).
Sau nhiều lần trùng tu, dù gần hai ngàn năm tuổi, cổng khải hoàn vẫn giữ được những họa tiết điêu khắc hết sức phong phú và tinh xảo.
Curia Iulia
Curia Iulia (5) là trung tâm chính trị, nơi đưa ra các quyết định hành chính và tư pháp của hội đồng Viện nguyên lão La Mã.
Theo lịch tới cuối tháng 9 năm 2024, chỉ mở cửa cho khách vào tham quan vào thứ bảy, chủ nhật và thứ hai hàng tuần. Vì vậy, nếu bạn muốn tham quan nhà này thì khi đặt mua vé, chú ý tới ngày bạn vào tham quan Colosseo có phải là thứ bảy, chủ nhật hoặc thứ hai hay không.
Đền thờ Vespasiano e Tito
Đền thờ này được xây dựng để tôn vinh thánh hóa Hoàng đế La Mã thứ 9 Vespasiano (thống trị từ năm 69-79), sau đó gắn liền với tên Tito, Hoàng đế kế tiếp (thống trị chỉ 2 năm từ 79-81 lúc ông mất). Đền thờ được xây dựng vào thời Hoàng đế Tito trong có hai bức tượng của hai Hoàng đế Vespasiano và Tito, nhưng hiện tại chỉ còn lại di tích ba cột của đền thờ.
Roma Bella Host đã nêu lên những điểm chính quan trọng nên tham quan ở đồi Palatino cũng như khu Trung tâm La Mã cổ đại. Tuy vậy, còn rất nhiều điểm khác Roma Bella Host chưa nhắc tới.
Trên bản đồ, có lẽ bạn còn nhận thấy một khoảng trống dài rộng. Đó chính là Circo Massimo (24). Khu này ngày xưa được dùng để tổ chức các trận đua ngựa, nằm ngoài khu vực tham quan. Bạn có thể tới tham quan tự do ở bên ngoài. Đừng bỏ qua khu vực này, khi tới đây bạn sẽ được sống tại từng thước phim Ben Hur.
Để có thể đặt chân vào tham quan di tích Trung tâm La Mã cổ đại hàng ngàn năm lịch sử, phải nói là có công việc trùng tu của nhiều năm, hàng chục, thậm chí hàng trăm năm với công việc của biết bao người, bao thế hệ từ nghiên cứu khảo cổ, khai quật và trùng tu.
Các bạn đừng quên, khi tham quan tới cuối khu, bước ra ngoài cổng (1) và rẽ trái là bạn sẽ thấy ngay lập tức các điểm tham quan quan trọng và nổi tiếng khác: Quảng trường Piazza Venezia với bàn thờ Tổ Quốc, tượng vua nước Ý đầu tiên Vittorio Emmanuele II, có thể lên thang máy ngắm toàn cảnh Roma; nhà thờ Santa Maria in Aracoeli, Thượng viện Ý tại Campidoglio, cũng có Viện bảo tàng Capitolini ngay tại đó… hoặc nhìn đối diện là Viện bảo tàng Trung tâm Đế chế La Mã Mercati di Traiano cũng đều rất đồ sộ hoành tráng.
Phải nói là Roma là một viện bảo tàng lộ thiên khổng lồ, dấu tích về lịch sử hơn hai ngàn năm thịnh vượng, ấn tượng thực sự! Nếu bạn đã đi du lịch các nước khác ở châu Âu, chắc chắn sẽ nhận thấy Roma là một thành phố độc nhất vô nhị!
Tới tham quan những khu di tích lịch sử hàng ngàn năm như thế này, nên biết một chút về lịch sử thì bạn sẽ thấy thú vị và có ý nghĩa hơn rất nhiều!
Chúc bạn một kì nghỉ thật vui vẻ ở Roma!
Roma Bella Host Caesar
