Một trong những điểm đáng tham quan ở Roma, hết sức thú vị, giàu tính lịch sử cũng như bi kịch, là đi dọc trên tường thành to lớn Passetto di Borgo, nhìn xuống thành phố Roma và mường tượng lại những cảnh các Giáo hoàng chạy trốn, hoặc cảnh dẫn tù nhân qua con đường này nhiều thế kỉ trước.
Trước thềm năm Thánh 2025, lối đi lịch sử nối liền Vaticano và Castel Sant’Angelo – lối đi từng cứu mạng một số vị Giáo hoàng qua nhiều thế kỉ – đã được mở cửa trở lại cho công chúng.
Một hành trình kì thú mở cửa lại cho du khách
Contents
Hai ngày sau khi Corridoio Vasariano ở Florence được mở cửa, một di tích đặc biệt khác có chức năng tương tự nhưng cổ xưa hơn nhiều cũng đã sẵn sàng đón khách tham quan. Kể từ hôm nay, Passetto di Borgo – lối đi dài 800 mét trên đoạn tường dài nhất còn sót lại của tường thành Mura Leonine, nối Vaticano với Castel Sant’Angelo – sẽ mở cửa đều đặn cho công chúng.
Phần tường này đã chứng kiến nhiều trang sử, không phải lúc nào cũng kịch tính. Dưới những mái vòm của nó, hàng ngàn tín đồ hành hương và các đoàn tùy tùng hoàng gia đã di chuyển qua đây trong nhiều thế kỉ, hướng đến Thánh đường Pietro.
Người đi dạo trên đường Via dei Corridori ngày nay sẽ bị cuốn hút bởi ánh sáng vàng rực rỡ chiếu vào những bức tường cổ kính vào một số thời điểm trong ngày. Nhưng khó có ai tưởng tượng được rằng chính nơi này từng là chứng nhân của những sự kiện đầy kịch tính: âm thanh chói tai của giáo mác, gươm đao hay tiếng nổ của súng và đại bác. Thậm chí càng khó hơn để hình dung về những giọng nói thì thầm vội vã, những bước chân hấp tấp vang lên từ trên cao, phía sau những lỗ châu mai, khi người ta dùng con đường này để chạy trốn đến nơi trú ẩn tại pháo đài Castel Sant’Angelo. Hoặc những tiếng than khóc của những ai bị dẫn đến nhà tù bí mật trong lâu đài.
Có lẽ ít người biết rằng tên của con đường này, được lấy từ dân gian La Mã cổ “er coridore,” thực chất ám chỉ “Corridoio di Borgo”, là một tên gọi khác của Passetto di Borgo.
Passetto di Borgo mang dấu ấn của nhiều giai đoạn lịch sử
Ngay cả những người dân địa phương hoặc du khách vội vã cũng khó lòng không nhận ra sự khác biệt rõ rệt trong cấu trúc của bức tường này: một bản chắp vá gồm các giai đoạn xây dựng khác nhau. Những dấu vết này bao gồm các công đoạn tu sửa, tái thiết và các huy hiệu ghi dấu những lần can thiệp khác nhau qua thời gian.
Việc xây dựng Passetto có thể được khởi xướng bởi Giáo hoàng Niccolò III vào năm 1278, trong quá trình tu sửa các tường thành Leonine có từ trước. Một giả thuyết khác cho rằng công trình bắt đầu dưới thời Bonifacio IX (1389–1404) và được hoàn thiện bởi Giáo hoàng đối lập Giovanni XXIII.
Ngoài ra, đoạn tường này cũng được các Giáo hoàng Niccolò V (1447–1455), Sisto IV (1471–1484), và cuối cùng là Alessandro VI (1492–1503) tiến hành tu sửa. Những lần can thiệp này đã để lại dấu ấn không phai trong lịch sử kiến trúc của bức tường và lối đi Passetto.
Lối đi lịch sử này không chỉ là một công trình kiến trúc mà còn chứa đựng nhiều câu chuyện và ý nghĩa văn hóa đặc biệt, gắn liền với những sự kiện và nhân vật quan trọng trong lịch sử Roma.
Passetto di Borgo- Nhu cầu phòng thủ
Passetto di Borgo không chỉ đóng vai trò chiến lược trong việc kiểm soát khu vực xung quanh mà còn được sử dụng như lối đi cuối cùng của những tù nhân bị giam cầm khắc nghiệt tại Castel Sant’Angelo. Quan trọng hơn cả, đây là con đường thoát hiểm an toàn cho các Giáo hoàng trong những tình huống nguy hiểm nghiêm trọng.
Lối đi này được xây dựng từ một cảm giác bất an sâu sắc sau những cuộc tấn công tàn khốc: năm 830 và năm 846, quân Saracen đã xâm chiếm và cướp phá các Vương cung thánh đường San Pietro và San Paolo. Mặc dù lực lượng phòng thủ gồm lính Frank, Lombard, Saxon và Frisian chiến đấu dũng cảm, họ đều bị tiêu diệt hoàn toàn. Sự kiện này cho thấy rõ tính dễ tổn thương của khu vực linh thiêng quanh mộ Thánh Pietro.
Trước tình hình đó, Giáo hoàng Leone IV đã xây dựng bức tường Leonine, được đặt theo tên của Ngài, ngay sau vụ cướp phá hai thánh đường vào khoảng năm 848–852. Nhờ đó, Città Leonina đã có khả năng bảo vệ tốt hơn, cung cấp sự an toàn quan trọng cho khu vực Vaticano và những người trú ngụ tại đây.
Passetto di Borgo – Một lối thoát hiểm
Năm 1494, Passetto di Borgo đã trở thành con đường cứu cánh cho Giáo hoàng Alexander VI (tên thật là Rodrigo Borgia), cho phép ông trốn thoát đến Castel Sant’Angelo trong cuộc xâm lược của quân đội vua Charles VIII của Pháp vào Roma.
Tương tự, vào năm 1527, Giáo hoàng Clement VII (tên thật là Giulio de’ Medici) đã sử dụng Passetto để ẩn trốn đến pháo đài khi Roma bị tấn công bởi lực lượng lính đánh thuê Landsknechts của Hoàng đế Charles V. Đây là một sự kiện đau thương, gây thiệt hại lớn cho dân cư Roma và khiến nhiều lính Vệ binh Thụy Sĩ hi sinh anh dũng để bảo vệ Giáo hoàng.
Những câu chuyện này minh chứng vai trò chiến lược quan trọng của Passetto di Borgo, không chỉ là một con đường kết nối mà còn là nơi lưu giữ các trang sử đầy kịch tính của thành phố Roma.
Tham quan Passetto di Borgo và Castel Sant’Angelo
Từ trước tới giờ, khách du lịch vẫn có thể tham quan Lâu đài Thiên thần Castel Sant’Angelo. Từ ngày 23/12/2024, con đường trên tường thành Passetto di Borgo nối từ Lâu đài Thiên thần tới Vaticano được mở cửa đón khách tham quan.
Bạn có thể đăng kí mua vé tại Romabellahost vào tham quan Lâu đài Thiên thần cùng lối đi trên tường thành Passetto di Borgo. Chuyến tham quan có thể thực hiện vào ban ngày hoặc vào buổi tối huyền ảo từ 19h00 đến 22h00.
Romabellahost chúc các bạn có một kì nghỉ lãng mạn tại Roma!
Roma Bella Host
