Sáng nay ngày 21/4/2025, theo thông tin trên các kênh chính thức, Giáo hoàng Francesco đã từ trần vào lúc 07h35 sáng, đúng vào ngày Thứ hai Phục sinh.
Khi qua đời, Giáo hoàng Francesco (tên khai sinh Jorge Mario Bergoglio, sinh ngày 17 tháng 12 năm 1936 – mất ngày 21 tháng 4 năm 2025) để lại một triều đại giáo hoàng với nhiều dấu ấn lịch sử — là giáo hoàng Dòng Tên đầu tiên, người đầu tiên đến từ Nam bán cầu — và nhấn mạnh đến việc mục vụ gần gũi, công lí xã hội và đối thoại liên tôn. Lễ tang của ngài và thời kì trống tòa sẽ kích hoạt các nghi lễ, bắt đầu bằng tuyên bố trọng thể về sự qua đời của ngài do Hồng y Nhiếp chính và kết thúc bằng Mật nghị Hồng y tại Nhà nguyện Sistina, nơi các Hồng y nhóm họp trong bí mật nghiêm ngặt. Các Hồng y cử tri (dưới 80 tuổi) bỏ phiếu kín nhiều vòng cho đến khi đạt được đa số hai phần ba để chọn ra giáo hoàng mới, điều này được báo hiệu cho thế giới bằng làn khói trắng nổi lên từ ống khói nhà nguyện Sistina.
Giáo hoàng Francesco là ai?
Contents
Jorge Mario Bergoglio sinh ngày 17 tháng 12 năm 1936 tại Buenos Aires, Argentina, trong một gia đình nhập cư người Ý. Ngài từng theo học ngành hóa học một thời gian ngắn, rồi gia nhập tập viện Dòng Tên và khấn trọn vào năm 1969. Ngài được truyền chức linh mục vào năm 1969, từng giữ chức Giám tỉnh Dòng Tên Argentina (1973–1979), dạy văn học và tâm lý học, và điều hành các kỳ linh thao. Năm 1992, Ngài được bổ nhiệm làm giám mục phụ tá Buenos Aires và sau đó làm tổng giám mục vào năm 1998. Năm 2001, Ngài được Đức Giáo hoàng Giovanni Paolo II phong hồng y.
Việc được bầu và ưu tiên mục vụ
Ngày 13 tháng 3 năm 2013, Hồng y Bergoglio được bầu làm Giáo hoàng Francesco trong vòng bỏ phiếu thứ hai — trở thành giáo hoàng không phải người châu Âu đầu tiên sau gần 1.300 năm và là giáo hoàng Dòng Tên đầu tiên. Các sáng kiến ban đầu của ngài gồm:
- Nhấn mạnh sự khiêm nhường bằng cách cư trú tại nhà khách Vatican thay vì căn hộ giáo hoàng.
- Công bố Tông huấn Evangelii Gaudium (“Niềm vui của Tin Mừng”) năm 2013, kêu gọi một cuộc hoán cải truyền giáo cho Giáo hội.
- Triệu tập Thượng Hội đồng Ngoại thường về Gia đình năm 2014 và công bố Tông huấn Amoris Laetitia năm 2016, bàn về mục vụ cho các gia đình.
- Bảo vệ người di cư và tị nạn, nổi tiếng với câu nói: “Tôi muốn một Giáo hội nghèo và vì người nghèo.”
- Dẫn đầu hành động bảo vệ môi trường qua thông điệp Laudato si’ năm 2015, liên kết việc chăm sóc tạo thành với công lý xã hội.
Giáo hoàng qua đời, lễ tang và thời kì trống tòa
Sau một thời gian ốm bệnh, Giáo hoàng Francesco qua đời vào ngày hôm nay 21 tháng 4 năm 2025, lí do có thể là bị chảy máu não, đúng vào ngày lễ Thứ hai Phục sinh. Hồng y Nhiếp chính (Đức Hồng y Kevin Farrell) chính thức xác nhận và công bố sự qua đời của Giáo hoàng, đánh ba hồi chuông tại Đền thờ Pietro tại Vaticano mà không nêu tên người qua đời. Sau đó là chín ngày tang lễ, bao gồm việc quản thi hài cho công chúng kính viếng tại Đền thờ Pietro tại Vaticano. Thánh lễ an táng của ngài được cử hành tại Quảng trường San Pietro, với sự hiện diện của các nguyên thủ quốc gia, các lãnh đạo tôn giáo và hàng triệu người hành hương. Khi ấn tín giáo hoàng bị phá vỡ, Tòa Thánh bước vào thời kì trống tòa, tất cả hoạt động quản trị không cần thiết bị đình chỉ cho đến khi chọn được Giáo hoàng mới.
Mật nghị Hồng y là gì?
Mật nghị hồng y (Conclave) là phiên họp kín của Giáo hoàng Hồng y đoàn (College of Cardinals) để bầu chọn vị Giáo hoàng kế vị khi Tòa Thánh trống tòa (sede vacante). Dưới đây là những điểm chính về Mật nghị hồng y:
Thời điểm và lí do triệu tập
- Diễn ra khi Giáo hoàng qua đời hoặc tuyên bố từ nhiệm.
- Mật nghị thường bắt đầu khoảng từ 15 đến 20 ngày sau khi Tòa Thánh trống tòa, nhằm chuẩn bị cho tang lễ và tổ chức hậu cần.
Thành phần tham dự
Chỉ những Hồng y dưới 80 tuổi mới được quyền tham dự và bỏ phiếu.
Hiện có khoảng 120 vị Hồng y trên toàn thế giới. Mặc dù về lí thuyết, bất kỳ nam tín hữu Công giáo nào đã được rửa tội đều có thể được bầu, nhưng truyền thống vẫn chỉ giới hạn ở các Hồng y.
Địa điểm
Diễn ra trong Nhà nguyện Sistina, trong chính bảo tàng Vaticano mà thường ngày vẫn mở có khách du lịch tham quan.
Các hồng y được cách li tại Domus Sanctae Marthae (nơi Giáo hoàng Francesco từng cư trú) trước khi được hộ tống vào Nhà nguyện Sistina trong bảo tàng Vaticano với sự bảo mật tuyệt đối. Điện thoại di động và mọi phương tiện liên lạc với bên ngoài đều bị cấm.
Bầu cử và thủ tục
Việc bỏ phiếu diễn ra tối đa bốn lần mỗi ngày, sáng hai lần và chiều hai lần. Các hồng y viết tên người được chọn trên lá phiếu, sau đó được thu lại bởi các giám sát viên, đếm và đọc to. Cần đa số hai phần ba (hiện ít nhất 80 phiếu trên tổng 120) để một ứng viên trúng cử.
Báo hiệu kết quả của mỗi lần bỏ phiếu bầu giáo hoàng
Sau mỗi vòng, các lá phiếu được đốt kèm phụ gia hóa học: khói đen với ý thông báo với mọi người là chưa chọn được Giáo hoàng mới; hoặc khói trắng có ý thông báo là đã chọn được Giáo hoàng mới.
Khói trắng bốc lên từ ống khói Nhà nguyện Sistina báo hiệu thế giới biết Giáo hoàng mới đã được chọn.
Chấp nhận và chọn tên
Khi một ứng viên đạt tiêu chuẩn ít nhất là hai phần ba tổng số phiếu bầu, chấp nhận việc được bầu thì ông sẽ chọn tên giáo hoàng. Niên trưởng Hồng y đoàn hỏi: “Ngài có chấp nhận không?” và khi ứng viên bày tỏ ý chấp nhận, hỏi tiếp: “Ngài muốn được gọi bằng tên nào?”
Tuyên bố và lễ nhậm chức
Khi có kết quả, Phó Hồng y Đoàn tuyên bố “Habemus Papam!” từ ban công Vương cung Thánh đường Thánh Pietro, giới thiệu tên của giáo hoàng mới. Sau đó, tân giáo hoàng xuất hiện trên ban công của Vương cung Thánh đường Thánh Pietro tại Vaticano để ban phép lành cho đám đông. Thánh lễ khánh thành triều đại sẽ được cử hành sau đó vài ngày, đánh dấu sự khởi đầu chính thức của sứ vụ mới.
Mật nghị hồng y là nghi lễ hoặc quy trình cổ xưa, vừa trang nghiêm vừa được bảo mật nghiêm ngặt, thể hiện tính liên tục và truyền thống lâu đời của Giáo hội Công giáo trong việc chọn ra người kế vị Thánh Pietro.
Qua sáu năm triều đại giáo hoàng, Đức Francesco đã nỗ lực “canh tân Giáo hội,” đề cao lòng thương xót, sự bao dung và đoàn kết toàn cầu. Mật nghị hồng y sau khi ngài qua đời không chỉ chọn người kế vị mà còn định hướng cho Giáo hội Công giáo trong nhiều thập kỉ tới, được dẫn dắt bởi những nghi lễ cổ xưa và các thách thức hiện đại.
Vậy chúng ta hãy chờ hai hoặc ba tuần nữa với kết quả của Mật nghị Hồng y để biết được ai sẽ là Giáo hoàng mới kế tiếp Giáo hoàng Francesco!
Những bạn nào đang ở Roma trong thời gian này, chắc chắn sẽ được trực tiếp dự những sự kiện trọng đại của Tòa thánh Vaticano, nhưng cũng có thể không may mắn vì sẽ không có cơ hội tham quan Nhà nguyện Sistina, do sẽ đóng cửa vì Mật nghị Hồng y!
Romabellahost chúc các bạn một kì nghỉ đầy ý nghĩa tại Vaticano và Roma!
Roma Bella Host
