Ngày 8 tháng 5 năm 2025, Giáo hội Công giáo đã chứng kiến một sự kiện lịch sử khi Hồng y Robert Francis Prevost được bầu làm Giáo hoàng thứ 267, lấy tước hiệu là Leone XIV. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử 2.000 năm của Giáo hội, một người Mỹ đảm nhận vai trò lãnh đạo tối cao của Tòa thánh Vaticano.

Đức Hồng y người Mỹ Robert Francis Prevost, năm nay 69 tuổi, đã được bầu làm Giáo hoàng, ở vòng bỏ phiếu thứ tư của Hội đồng Giáo hoàng, lấy danh hiệu là Giáo hoàng Leone XIV.

Habemus Papam - Giáo hoàng mới đã được bầu Leone XIV
Habemus Papam – Giáo hoàng mới đã được bầu Leone XIV

Ngài Robert Prevost là ai?

Cho đến trước khi được bầu làm Giáo hoàng, Ngài Prevost là Tổng trưởng Bộ Giám mục từ năm 2023 và là chủ tịch Ủy ban Giáo hoàng về Châu Mỹ La-tinh. Ngài sinh ngày 14 tháng 9 năm 1955 tại Chicago, Hoa Kỳ và gia nhập Dòng Thánh Augustina vào năm 1977.

Mọi ống ngắm của truyền thông quốc tế hướng thẳng về ban công chính của Vương cung Thánh đường San Pietro
Mọi ống ngắm của truyền thông quốc tế hướng thẳng về ban công chính của Vương cung Thánh đường San Pietro

Sau khi tuyên khấn trọng thể vào năm 1981, Prevost đã hoàn thành chương trình học thần học tại Liên hiệp Thần học Công giáo ở Chicago và được thụ phong linh mục vào năm 1982. Sau đó, Ngài lấy bằng cử nhân và tiến sĩ luật giáo luật tại Đại học Giáo hoàng Saint Thomas Aquinas (Angelicum) ở Roma. Ngài thực hiện nhiệm vụ truyền giáo đầu tiên của mình ở Peru, nơi ông làm việc hơn mười năm trong việc đào tạo tu sĩ Augustino và làm giáo viên và đại diện tư pháp. Trở về Hoa Kỳ, Ngài được bầu làm giám tỉnh và sau đó, vào năm 2001 và 2007, làm bề trên tổng quyền của Dòng Thánh Augustina. Năm 2014, Đức Giáo hoàng Francesco bổ nhiệm Ngài làm giám quản tông tòa của giáo phận Chiclayo, Peru, và giám mục hiệu tòa của Sufar. Ngài được thụ phong giám mục vào ngày 12 tháng 12 cùng năm. Năm 2015, Ngài trở thành giám mục của Chiclayo và từ năm 2018, Ngài giữ chức phó chủ tịch Hội đồng Giám mục Peru. Ngài cũng giữ chức vụ giám quản tông tòa của giáo phận Callao. Ngài là thành viên của Bộ Giáo sĩ từ năm 2019 và Bộ Giám mục từ năm 2020.

Khi nghe tin có khói trắng, người người dồn từ mọi ngả tới Quảng trường San Pietro
Khi nghe tin có khói trắng, người người dồn từ mọi ngả tới Quảng trường San Pietro

Ngày 30 tháng 1 năm 2023, Ngài được bổ nhiệm làm Tổng trưởng Bộ Giám mục. Trong công nghị ngày 30 tháng 9 năm 2023, Ngài được Đức Giáo hoàng Phanxicô tấn phong hồng y, với tước hiệu phó tế Santa Monica. Ngày 6 tháng 2 năm 2025, Ngài được thăng chức lên hàng Giám mục.

Trước khi trở thành Giáo hoàng, Ngài là thành viên của nhiều cơ quan của Tòa thánh: Thánh bộ Truyền giáo (bộ phận phụ trách công cuộc truyền giáo đầu tiên và các Giáo hội địa phương mới), Thánh bộ Giáo lí Đức tin, Thánh bộ các Giáo hội Đông phương, Thánh bộ Giáo sĩ, Thánh bộ Đời sống Thánh hiến và Hội đời sống Tông đồ, Thánh bộ Văn hóa và Giáo dục, Thánh bộ Văn bản Lập pháp và Ủy ban Giáo hoàng về Thành quốc Vaticano.

Giáo hoàng mới Leone XIV được bầu khi nào?

Vài phút sau 6 giờ tối theo giờ Roma, ngày hôm nay 08/5/2025, khói trắng bốc ra từ ống khói của Nhà nguyện Sistina, một dấu hiệu cho thấy các hồng y cử tri đã thành công trong việc bầu ra Giáo hoàng mới, vị Giáo hoàng thứ 267 trong lịch sử.

Tân Giáo hoàng Leone XIV được bầu vào chiều ngày 08-5-2025
Tân Giáo hoàng Leone XIV được bầu vào chiều ngày 08-5-2025

Prevost, năm nay 69 tuổi, được bầu vào ngày thứ hai của Mật nghị Hồng y, giống như hai người tiền nhiệm của Ngài là Giáo hoàng Francesco (được bầu vào ngày 13 tháng 3 năm 2013 trong vòng bỏ phiếu thứ năm) và Giáo hoàng Benedetto XVI (được bầu vào ngày 19 tháng 4 năm 2005 trong vòng bỏ phiếu thứ tư).

Giáo hoàng trước từng mang hiệu Leone, Leone XIII, là ai?

Hiệu Leone mà Tân Giáo hoàng chọn là một cái tên trong lịch sử Giáo hội gợi nhớ đến một nhân vật phi thường: Leone XIII, người Ý, sinh ra tại Vincenzo Gioacchino Raffaele Luigi Pecci, được bầu vào ngày 20 tháng 1 năm 1878 chỉ sau hai ngày Mật nghị Hồng y.

Giáo hoàng Leone XIII là người Ý, từng giữ vai trò đứng đầu Tòa thánh trong vòng hơn 25 năm
Giáo hoàng Leone XIII là người Ý, từng giữ vai trò đứng đầu Tòa thánh trong vòng hơn 25 năm

Vào thời điểm đó, ô Ngài ng được coi là một Giáo hoàng “tạm thời” do sức khỏe yếu, nhưng thật bất ngờ, Ngài đã cai quản Giáo hội trong 25 năm và 150 ngày, một trong những triều đại giáo hoàng dài nhất trong lịch sử. Là một người đàn ông có học thức và đam mê đọc sách, Ngài ngủ rất ít và ăn còn ít hơn nữa, nhưng Ngài không từ bỏ một niềm đam mê khác thường: Ngài rất thích uống rượu vang Mariani, một thức uống làm từ rượu vang và lá coca, được giáo hoàng yêu thích đến mức Ngài đã cấp phép cho công ti sản xuất sử dụng biểu tượng hình của mình cho quảng cáo của công ti. Trên thực tế, Đức Giáo hoàng là giáo hoàng duy nhất làm “nhân chứng” trong quảng cáo thương mại.

Leone XIII cũng là Giáo hoàng  đầu tiên được ghi hình quay phim . Dưới đây là hình từ năm 1898, được lấy từ một bộ phim ngắn do William Dickson thực hiện.

Chiều ngày 08/5/2025, không khí lễ hội tràn ngập Quảng trường Vaticano và khu lân cận

Người đông như kiến ngập Quảng trường với thái độ hân hoan, hò reo, vẫy cờ kể từ khi có khói trắng bốc lên từ ống khói nhà nguyện Sistina.

Quảng trường San Pietro đông như kiến vào chiều ngày 08-5-2025 trong lúc chờ Tân Giáo hoàng
Quảng trường San Pietro đông như kiến vào chiều ngày 08-5-2025 trong lúc chờ Tân Giáo hoàng

Khắp quảng trường, mọi người đủ các quốc tịch từ mọi miền trên thế giới có mặt, phất cờ của quốc gia mình và có lẽ mỗi người đều mong mỏi Giáo hoàng mới sẽ là người cùng quốc tịch với mình.

Không khí lễ hội tưng bừng, các dân tộc, các quốc tịch, các quốc cờ được phất phần phật tại Quảng trường San Pietro trong lúc chờ thông báo kết quả
Không khí lễ hội tưng bừng, các dân tộc, các quốc tịch, các quốc cờ được phất phần phật tại Quảng trường San Pietro trong lúc chờ thông báo kết quả

Quá trình bầu chọn Giáo hoàng

Cơ mật viện năm 2025 quy tụ 133 Hồng y có quyền bầu cử, con số cao nhất trong lịch sử. Sau ba vòng bỏ phiếu trong hai ngày, làn khói trắng đã bốc lên từ ống khói Nhà nguyện Sistina, báo hiệu việc bầu chọn thành công.

Hồng y Dominique François Joseph Mamberti thông báo: Habemus Papam
Hồng y Dominique François Joseph Mamberti thông báo: Habemus Papam, tiếng La-tinh, có nghĩa là “Chúng ta đã có Giáo hoàng”
Anh chàng người Mỹ sung sướng hò hét phất cờ Mỹ khi biết Giáo hoàng mới là người Mỹ
Anh chàng người Mỹ sung sướng hò hét phất cờ Mỹ khi biết Giáo hoàng mới là người Mỹ
133 Hồng y đứng dàn tại 4 ban công ở hai bên ban công chính nơi Tân Giáo hoàng xuất hiện và phát biểu
133 Hồng y đứng dàn tại 4 ban công ở hai bên ban công chính nơi Tân Giáo hoàng xuất hiện và phát biểu
Cận cảnh các Hồng y đứng ban công trên Vương cung Thánh đường San Pietro
Cận cảnh các Hồng y đứng ban công trên Vương cung Thánh đường San Pietro

Khoảng một giờ sau, Hồng y Dominique François Joseph Mamberti công bố kết quả hoàn toàn bằng tiếng La-tinh từ ban công Vương cung Thánh đường Thánh Pietro: Habemus Papam (tiếng La-tinh, có nghĩa là “Chúng ta đã có Giáo hoàng”) và hàng ngàn người ở Quảng trường reo lên vui mừng. Sau đó, Đức Giáo hoàng Leone XIV xuất hiện để ban phép lành đầu tiên cho hàng chục nghìn tín hữu tụ họp tại Quảng trường Thánh Pietro.

Bài phát biểu đầu tiên của Tân Giáo hoàng Leone XIV

Trong bài phát biểu đầu tiên, Đức Giáo hoàng Leone XIV nhấn mạnh thông điệp hòa bình, hiệp nhất và tiếp nối di sản của Đức Giáo hoàng Francesco. Ngài cam kết tiếp tục thúc đẩy tinh thần đồng nghị, tăng cường vai trò của giáo dân và phụ nữ trong Giáo hội, cũng như đối thoại liên tôn và liên văn hóa.

Với kinh nghiệm truyền giáo tại Nam Mỹ và sự hiểu biết sâu sắc về các vấn đề toàn cầu, Đức Giáo hoàng Leone XIV được kì vọng sẽ dẫn dắt Giáo hội đối mặt với những thách thức như biến đổi khí hậu, di cư, bất bình đẳng xã hội và cải cách nội bộ.

Quan điểm của Ngài về các vấn đề chính của Giáo hội Công giáo nhìn chung được coi là tiến bộ và gần với quan điểm của Đức Giáo hoàng Francesco, người thực tế đã được Đức Giáo hoàng mới trích dẫn hai lần trong bài phát biểu đầu tiên sau khi đắc cử.

Câu đầu tiên của bài phát biểu của Tân Giáo hoàng là lời chúc bình an tới tất cả mọi người
Câu đầu tiên của bài phát biểu của Tân Giáo hoàng là lời chúc bình an tới tất cả mọi người

“Cầu bình an cho tất cả mọi người,” là những lời đầu tiên của Đức Giáo hoàng mới, người đã dành phần đầu bài phát biểu của mình để nói về việc tìm kiếm hòa bình như một sứ mệnh của Giáo hội. «Xin hãy giúp chúng tôi xây dựng những cây cầu với nhau, bằng đối thoại, bằng gặp gỡ, đoàn kết tất cả chúng tôi thành một dân tộc, luôn sống trong hòa bình. “Cảm ơn Đức Giáo hoàng Francesco,” – Đức Giáo hoàng Leone XIV nói thêm.

Một đoạn quan trọng khác trong bài phát biểu của Đức Giáo hoàng Leone  XIV là khi Ngài nói rằng Giáo hội Công giáo mới muốn trở thành một “giáo hội đồng nghị, luôn bước đi, luôn tìm kiếm hòa bình, luôn tìm kiếm lòng bác ái, luôn tìm cách gần gũi với những người đau khổ”. Trên thực tế, tính công đồng là một chủ đề cơ bản trong Giáo hội Công giáo hiện nay, liên quan đến sự tham gia tích cực của các tín hữu – và do đó không chỉ những người đã tuyên khấn – vào các vấn đề liên quan đến giáo lý và quản lý giáo hội.

Kì vọng vào tương lai

Đức Giáo hoàng Leone XIV kế nhiệm Đức Giáo hoàng Francesco, người đã qua đời vào ngày 21 tháng 4 năm 2025. Trong 12 năm với cương vị Giáo hoàng, Đức Francesco đã để lại dấu ấn sâu đậm với các cải cách về cơ cấu Giáo hội, thúc đẩy công bằng xã hội, bảo vệ môi trường và tăng cường đối thoại liên tôn. Đức Leone XIV cam kết tiếp tục con đường cải cách này, hướng tới một Giáo hội gần gũi hơn với người nghèo và những người bị gạt ra bên lề xã hội.

Việc bầu chọn Đức Giáo hoàng Leone XIV mở ra một chương mới cho Giáo hội Công giáo, với hi vọng về sự đổi mới và thích ứng trong thế kỉ XXI. Với nền tảng đa văn hóa và kinh nghiệm phong phú, Ngài được kì vọng sẽ dẫn dắt Giáo hội vượt qua những thách thức hiện tại và tương lai, đồng thời tiếp tục sứ vụ loan báo Tin Mừng đến mọi ngóc ngách của thế giới.

Năm 2025 là năm rất đặc biệt vì không những là Năm Thánh mà trùng hợp với sự kiện qua đời của Cố Giáo hoàng Francesco vào đúng Ngày Thứ hai Phục sinh, đồng thời Giáo hoàng mới được bầu là Giáo hoàng người Mỹ, lần đầu tiên được bầu trong lịch sử hai ngàn năm của Giáo hội Công giáo!

Romabellahost chúc các bạn có một kì nghỉ thật thú vị tại Vaticano và Roma!

Roma Bella Host