Scala Santa ở Roma – Những bậc thang thánh linh thiêng và hành trình khám phá một di sản Ki-tô giáo

Giữa lòng thành Roma cổ kính, bên cạnh Vương cung thánh đường San Giovanni in Laterano, có một địa điểm hành hương đặc biệt mang tên Scala Santa – Cầu thang Thánh. Đây không chỉ là một công trình gắn liền với lịch sử Ki-tô giáo mà còn là nơi lưu giữ một truyền thống tôn giáo có sức ảnh hưởng sâu sắc đối với hàng triệu tín đồ qua nhiều thế kỉ.

Scala Santa là gì?

Scala Santa có nghĩa là Cầu thang Thánh. Điểm đặc biệt nhất của Scala Santa là cầu thang gồm 28 bậc đá cẩm thạch, theo truyền thống Công giáo được cho là cầu thang mà Chúa Giê-su đã bước lên khi bị đưa đến trước mặt quan tổng trấn Pontius Pilate tại Jerusalem, trước khi chịu cuộc khổ nạn.

Ngày nay, Scala Santa là điểm đến vừa mang giá trị lịch sử, nghệ thuật và kiến trúc, vừa đem lại cho du khách cơ hội tìm hiểu một khía cạnh đặc biệt của đời sống tâm linh tại Rome. Ngay cả khi không theo đạo Công giáo, bạn vẫn có thể cảm nhận được bầu không khí trang nghiêm của nơi này và khám phá một câu chuyện đã được truyền lại qua nhiều thế kỉ.

Truyền thuyết về 28 bậc thang từ Jerusalem

Theo truyền thống Ki-tô giáo, cầu thang Scala Santa vốn nằm trong dinh thự của quan tổng trấn Pontius Pilate tại Jerusalem. Đây được cho là cầu thang mà Chúa Giê-su đã đi qua trong những giờ phút cuối cùng trước khi bị kết án tử hình.

Truyền thuyết kể rằng vào thế kỉ IV, Thánh Helena, mẹ của Hoàng đế Constantine Đại đế, đã đến Jerusalem để tìm kiếm những di tích liên quan đến cuộc đời và sự khổ nạn của Chúa Giê-su. Bà được cho là đã đưa nhiều thánh tích về Rome, trong đó có cầu thang linh thiêng này.

Theo truyền thống, các bậc thang được chuyển đến Roma vào khoảng năm 326 và được đặt gần khu vực Laterano. Trải qua nhiều thế kỉ, cầu thang trở thành một trong những điểm hành hương quan trọng của thành phố.

Cần lưu ý rằng câu chuyện về nguồn gốc của Scala Santa thuộc về truyền thống tôn giáo lâu đời; không phải mọi chi tiết lịch sử đều có thể được xác minh bằng các bằng chứng độc lập theo tiêu chuẩn nghiên cứu hiện đại. Tuy nhiên, chính truyền thống ấy đã tạo nên ý nghĩa đặc biệt của địa điểm này trong đời sống tín ngưỡng Công giáo.

Đối với các tín đồ, mỗi bậc thang không đơn thuần là một phần của công trình kiến trúc mà còn gợi nhớ đến sự đau khổ, lòng khiêm nhường và sự hy sinh của Chúa Giê-su.

Tại sao người hành hương đi lên cầu thang bằng đầu gối?

Khi bạn bước vào đây, bạn sẽ rất ấn tượng bởi hình ảnh những người hành hương chậm rãi quỳ gối, từng bước đi lên 28 bậc thang.

Theo truyền thống Công giáo, việc đi lên cầu thang bằng đầu gối là một hành động sám hối, cầu nguyện và tưởng niệm cuộc khổ nạn của Chúa Giê-su. Người hành hương có thể dâng lời cầu nguyện cho bản thân, gia đình hoặc những người đang gặp khó khăn, đồng thời suy ngẫm về đức tin, sự tha thứ và lòng trắc ẩn.

Tuy nhiên, quỳ gối đi lên không phải là điều bắt buộc đối với mọi khách tham quan. Đây là một thực hành đạo đức dành cho những người tự nguyện thực hiện theo niềm tin của mình.

Du khách không theo đạo hoặc không muốn tham gia nghi thức này vẫn có thể tìm hiểu lịch sử và kiến trúc của khu phức hợp. Khi đến thăm, điều quan trọng nhất là giữ thái độ tôn trọng đối với những người đang cầu nguyện.

Sancta Sanctorum – Nhà nguyện bí mật của các Giáo hoàng

Khi tìm hiểu Scala Santa, bạn không nên bỏ qua Sancta Sanctorum, một nhà nguyện nhỏ nằm ở phía trên cầu thang và được xem là một trong những nơi linh thiêng nhất của Roma thời Trung cổ.

Tên gọi Sancta Sanctorum có nghĩa là “Nơi Thánh của các Nơi Thánh”. Trong nhiều thế kỉ, đây từng là nhà nguyện riêng của các Giáo hoàng tại khu dinh thự Laterano, nơi lưu giữ nhiều thánh tích quý giá.

Bên trong nhà nguyện có hình ảnh Chúa Giê-su được tôn kính đặc biệt, thường được gọi là Acheropita, một thuật ngữ tiếng Hy Lạp chỉ hình ảnh được cho là không do bàn tay con người tạo nên. Theo truyền thống, hình ảnh này có nguồn gốc kỳ diệu, mặc dù lịch sử hình thành thực tế của nó phức tạp hơn những câu chuyện được lưu truyền.

Nhà nguyện còn nổi bật với bàn thờ, những chi tiết trang trí cổ và không gian tĩnh lặng, tạo nên sự tương phản rõ rệt với những con phố nhộn nhịp bên ngoài.

Du khách cần lưu ý rằng Sancta Sanctorum có quy định tham quan riêng, khác với việc vào khu vực cầu thang. Nếu muốn khám phá nhà nguyện bên trong, thời gian gần đây được yêu cầu mua vé để lên tham quan.

Nghệ thuật và kiến trúc: Một bảo tàng tôn giáo đặc biệt

Scala Santa không chỉ có giá trị đối với những người hành hương. Công trình này còn là một điểm đến đáng chú ý đối với những ai yêu thích lịch sử nghệ thuật và kiến trúc tôn giáo châu Âu.

Khu phức hợp hiện nay được hình thành dưới thời Giáo hoàng Sisto V vào cuối thế kỉ XVI, khi kiến trúc sư Domenico Fontana được giao nhiệm vụ xây dựng lại khu vực và đặt cầu thang vào vị trí hiện tại.

Hai bên cầu thang chính là những cầu thang phụ dẫn lên phía trên, giúp khách tham quan có thể di chuyển bằng cách đi bộ thông thường. Các bức bích họa bao phủ tường và trần tái hiện những cảnh trong Kinh Thánh, đặc biệt là cuộc khổ nạn của Chúa Giê-su và những câu chuyện trong Cựu Ước.

Những bức tranh này được thực hiện dưới sự chỉ đạo của các họa sĩ Cesare Nebbia và Giovanni Guerra, cùng sự tham gia của nhiều nghệ sĩ khác. Chúng biến hành trình đi qua khu vực cầu thang thành một câu chuyện bằng hình ảnh, giúp người xem hiểu rõ hơn về ý nghĩa tôn giáo của công trình.

Một chi tiết đáng chú ý khác là lớp gỗ bảo vệ phủ lên 28 bậc đá cẩm thạch. Lớp phủ được bổ sung dưới thời Giáo hoàng Innocent XIII vào thế kỉ XVIII nhằm hạn chế sự hao mòn do lượng lớn người hành hương quỳ gối đi lên.

Năm 2019, trong một đợt mở cửa đặc biệt sau quá trình trùng tu, lớp gỗ được tháo ra tạm thời, cho phép công chúng nhìn thấy cầu thang đá nguyên bản và những dấu tích được truyền thống tôn giáo liên hệ với cuộc khổ nạn của Chúa Giê-su.

Scala Santa nằm ở đâu và đi đến đó bằng cách nào?

Scala Santa tọa lạc tại số 14, Piazza di San Giovanni in Laterano, Roma, ngay đối diện khu vực Vương cung thánh đường San Giovanni in Laterano.

Bạn có thể đến đây khá thuận tiện bằng phương tiện công cộng:

• Tàu điện ngầm: Đi tuyến Metro A và xuống tại ga San Giovanni hoặc Manzoni, sau đó đi bộ đến khu thánh đường.
• Xe buýt: Có nhiều tuyến kết nối khu vực Laterano với trung tâm Roma và ga Termini. Bạn nên kiểm tra tuyến phù hợp theo điểm xuất phát.
• Đi bộ: Nếu đang tham quan San Giovanni in Laterano, bạn chỉ cần sang quảng trường đối diện để đến Scala Santa.

Địa chỉ: Piazza di San Giovanni in Laterano, 14, 00184 Roma, Italia.

Bạn có thể kết hợp chuyến thăm Scala Santa với Vương cung thánh đường San Giovanni in Laterano, một trong những nhà thờ quan trọng nhất của Công giáo, và Battistero cổ nằm gần đó. Đây là cách thuận tiện để khám phá lịch sử Ki-tô giáo tại Roma trong cùng một buổi.

Giờ mở cửa, vé tham quan và những điều cần biết

Theo thông tin trên trang web chính thức của Đền thánh Scala Santa, khu vực này thường mở cửa từ thứ Hai đến thứ Bảy, từ 6:00 đến 14:00 và từ 15:00 đến 19:00; trong thời gian từ tháng 11 đến tháng 3, giờ đóng cửa buổi chiều có thể sớm hơn, vào khoảng 18:30. Chủ nhật và ngày lễ thường mở cửa từ 7:00.

Giờ mở cửa dành riêng cho việc đi lên cầu thang có thể khác với giờ mở cửa của toàn bộ khu đền thánh. Lịch hoạt động cũng có thể thay đổi theo các dịp lễ tôn giáo hoặc yêu cầu tổ chức tại chỗ.

Một số lưu ý dành cho du khách:

• Việc vào khu vực Scala Santa không cần đặt chỗ trước đối với khách tham quan cá nhân theo thông tin chính thức hiện hành.
• Người muốn đi lên cầu thang thánh phải thực hiện bằng đầu gối và giữ im lặng; khách không muốn hoặc không thể quỳ có thể sử dụng cầu thang bên cạnh.
• Trang phục cần lịch sự, che vai và đầu gối.
• Không được chụp ảnh, quay video hoặc thực hiện cuộc gọi video bên trong khu đền thánh.
• Giờ mở cửa của Scala Santa từ 9h sáng tới 18h hoặc 19h tùy theo mùa, thường ngắt quãng nghỉ trưa từ 13h tới 15h.

Có nên ghé thăm Scala Santa khi du lịch Roma?

Nếu bạn muốn khám phá một Roma khác ngoài Đấu trường Colosseo, đài phun nước Trevi hay quảng trường Piazza Navona, Scala Santa là một điểm đến rất đáng cân nhắc.

Nơi đây không có vẻ hoành tráng như những công trình nổi tiếng nhất của thành phố, nhưng lại mang đến một trải nghiệm đặc biệt: bạn được tiếp cận với một truyền thống tôn giáo đã tồn tại qua nhiều thế kỉ, quan sát nghệ thuật Ki-tô giáo và tìm hiểu mối liên hệ giữa Roma với Jerusalem trong lịch sử đức tin.

Đối với người Công giáo, đây có thể là một điểm hành hương đầy ý nghĩa. Với những du khách yêu lịch sử, kiến trúc hoặc văn hóa, Scala Santa cũng là cơ hội để hiểu rõ hơn cách các truyền thống tôn giáo đã định hình thành phố Rome.

Hãy dành thời gian quan sát những bức bích họa, tìm hiểu câu chuyện về 28 bậc thang và giữ một khoảng lặng giữa hành trình tham quan thành phố. Đôi khi, giá trị lớn nhất của một chuyến đi không chỉ nằm ở những gì chúng ta nhìn thấy, mà còn ở những câu chuyện và suy ngẫm mà nơi ấy gợi lên.

Scala Santa trong phim ảnh

Scala Santa xuất hiện trong bộ phim gần nhất là Kipnapped (Bị bắt cóc), trong bối cảnh giáo hoàng Pio IX leo từng bậc bằng đầu gối cầu nguyện cho Nhà nước Giáo hoàng đang gặp nguy cơ tan vỡ. Quả thực, Giáo hoàng Pio IX là Giáo hoàng Vua (Papa Re) cuối cùng của Quốc gia Giáo hội cổ. Đây cũng là một bộ phim rất thú vị về bối cảnh lịch sử giao thời giữa Quốc gia Giáo hoàng và Nhà nước Ý, khoảng thời gian từ 1858 tới sau 1870 mà sự kiện chính trong phim là một cậu bé Do Thái 6 tuổi bị Giáo hoàng tước đi từ gia đình cậu đem về Roma để theo Đạo Ki-tô, làm cậu vĩnh viễn từ bỏ đạo Do Thái của gia đình và hoàn toàn cải theo Đạo Ki-tô, tách rời khỏi gia đình và trở thành cha truyền đạo.

Scala Santa – một điểm dừng chân nhỏ, nhưng chứa đựng cả một thế giới lịch sử, nghệ thuật và đức tin giữa lòng Roma.

Roma Bella Host chúc bạn có một kì nghỉ thật thú vị tại Roma!

Roma Bella Host